Inspireren, Motiveren, Innoveren

Inspireren, Motiveren, Innoveren

Observaties over innovatie(s)

Mijn visie op innovatie in losse stukken. Geef ook uw visie: reacties op de blogteksten zijn welkom!

Meer info: www.hetlampjelinksonder.nl

Eenvoudig Innoveren (13) – Focus in je zoektocht

Innovatie algemeenPosted by Wichert van Engelen 16 Apr, 2010 11:16:05

Eén van de grote gevaren van de zoektocht naar echt radicale vernieuwingen, disruptieve innovaties, is de ongebreideldheid. Alles kan. We zoeken naar iets echts nieuws. Iets dat vers geld oplevert. Een innovatie die op langere termijn het voortbestaand van de organisatie of het bedrijf garandeert. Niet meer van hetzelfde, geen add-on (zoals eerder in deze serie blogs al beschreven: elke organisatie zal doorlopend dergelijke incrementele verbeteringen en kleine innovaties moeten doen om op korte termijn te overleven. De radical innovaties zijn nodig om ook op langere termijn te overleven.)


Maar waar ga je zoeken. Als de innovatie helemaal nieuw moet zijn, op het randje moet liggen van wat je als organisatie nu aan je klanten biedt, dan is het zoekgebied wel heel erg ruim. Ik had in mijn Postbanktijd altijd het ijsjes-voorbeeld. Waarom gaat de Postbank geen abonnementen op ijsjes verkopen? Elke week een ijscokar langs de deur met de lekkerste ijsjes. Klinkt onzinning. Maar het belangrijkste onderdeel van een dergelijke dienst zit ‘m in de administratie en een soepele betaling. De massaliteit moet er vervolgens voor zorgen dat het kostenefficient kan. Allemaal elementen die de Postbank als geen ander kon: de giro is één groot administratiesysteem, nergens kun je eenvoudiger en soepeler betaalsystemen maken als bij de Postbank, en half Nederland is er al klant.

Iets minder ver van het bed dan: Postbank-energie. Energie verkopen heeft zeer weinig te maken met het plaatsen van energiemeters, of het produceren van elektra. Het heeft vooral te maken met heel goed het energie-huishoudboekje van grote aantallen gezinnen bijhouden. En wie is daar nu beter in dan de giro? Die houden al sinds mensenheugenis het geld-huishoudboekje van miljoenen Nederlandse gezinnen bij. Grootste knelpunt bij de huidige energieleveranciers zit daarbij in het goed bijhouden van de verhuizingen. Iedereen heeft wel een familielid of kennis met horrorverhalen over een verhuizing en de problemen die dat gaf met de energieleverancier.

Opnieuw: de Postbank is uitermate geschikt om dergelijke diensten aan te bieden. Het zou een radicale diensteninnovatie zijn.

Philip McKinney formuleerde zes zoekgebieden om niet helemaal in het wilde weg te gaan zoeken:
- Wil je nieuwe of bestaande klanten bedienen?
- Wil je je gaan begeven in een (voor jouw organisatie) geheel nieuwe tak van sport?
- Wil je je gaan begeven in nieuwe regio’s of landen?
- Wil je de regels van het spel binnen het gebied van jou en je concurrenten gaan doorbreken?
- Wil je de toegevoegde waarde van je diensten of producten verhogen?
- Wil je nieuwe producten of diensten gaan bieden?

Je kunt deze afbakening van je zoekrichting heel pragmatisch oppakken:

Bedenk vlot, samen met een paar collega’s, circa 20 radicale innovaties voor de organisatie. Niet te lang nadenken, voor de vuist weg. Neem een vel papier, teken daarop een cirkel met zes taartpunten. Elke taartpunt staat voor één van de hierboven genoemde zoekrichtingen. Zet een kruisje in het juiste stuk van de taart voor elk innovatie-idee dat is geopperd. Als je het helemaal mooi wilt doen, zet je het kruisje meer naar het middelpunt van de taart als het idee minder radicaal is, en meer naar de rand van de cirkel naarmate het idee radicaler is.

Is er een patroon te ontdekken in de kruisjes. Als er veel kruisjes bij elkaar staan, dan is dat de dominante zoekrichting. Het kan lonen om verder te gaan in die zelfde zoekrichting.

Staan de kruisjes juist erg verspreid, dan zul je een zoekrichting moeten kiezen. Als je dat niet doet, zullen de ideeën alle kanten op blijven gaan.

In een serie blogs behandel ik telkens een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.

Volgende keer: Tunnelvisie

NB: Nog veel meer Postbank-voorbeelden vindt u in het boek ‘Blauw bloed, opkomst en ondergang van de Postbank’, of op de website www.blauw-bloed.nl

  • Comments(0)//blog.hetlampjelinksonder.nl/#post106

Eenvoudig Innoveren (12): Merck hoe sterck

Innovatie algemeenPosted by Wichert van Engelen 23 Feb, 2010 11:20:36

Moet elk bedrijf, elke organisatie zomaar gaan innoveren?

Mwah. Innoveren heeft eigenlijk alleen zin als vernieuwing past bij het bedrijf. En dan niet alleen bij het ‘merk’ van het bedrijf of de organisatie, maar ook bij de bedrijfsvoering.


Op een gegeven moment wordt zelfs het minst merkgerichte bedrijf of organistie zo groot dat er sprake is van 'een merk'. Wat bij een eenmans-bedrijf nog goodwill is, wordt bij een groter bedrijf 'het merk'. Dat wordt gekoesterd, want het is letterlijk en figuurlijk het visitekaartje van het bedrijf.
Bij een klein bedrijf is de merknaam nog onlosmakelijk verbonden aan de naam van de eigenaar/oprichter van het bedrijf. Bij grote bedrijven is de merknaam min of meer eigendom van de communicatieafdeling die de merknaam en dan vooral het logo goed bewaakt.
Een Zweeds onderzoek (uit 2005) toont aan dat bedrijven die meer merkgericht zijn, meer verdienen. Maar merkgericht zijn betekent niet uitsluitend meer geld aan het merk of het logo uitgeven.

Wat zorgt er nu voor dat sommige bedrijven wél extra geld met hun merk verdienen en andere nauwelijks? Heel kort samengevat: het verschil zit in de mate waarin een bedrijf in staat is om de interne bedrijfsvoering in lijn te laten lopen met de gewenste merkbeleving. Dus niet de hele tijd roepen dat je als bedrijf zo flitsend bent, en dan een wachttijd aan de telefoon van dertig minuten. Niet een merk dat jeugdig elan uitstraalt en dan geen e-mails kunnen beantwoorden. Niet een macho-merk willen zijn en dan toch maar een klein boodschappenwagentje uitbrengen omdat de markt daar nu even om vraagt.

En dus ook niet tegen de klanten roepen dat je zo ontzettend innovatief bent, en vervolgens uit kosten-overweging de innovatieafdeling opheffen. Maar ook niet een zwaar innovatieproces optuigen als je de klanten steeds voorhoudt dat je een organisatie bent met ruim honderd jaar klassieke traditie. Als je merkwaarde ‘vroeger-was-alles-beter’ is, zul je voorzichtig moeten zijn met innovaties. Niet alleen omdat je klanten dat niet zo snel zullen verwachten, maar zeer waarschijnlijk is je interne bedrijfsvoering en in ieder geval de organisatiecultuur niet gericht op vernieuwing. Het maken van Oisterwijkse eiken meubelen gaat nu eenmaal niet zo heel gemakkelijk samen met het zoeken naar lichtere, plat vervoerbare, wegwerpstoelen.

Overigens kun je hier wel leuk mee ‘spelen’ als marketeer. Toen de eerste koffiecreamer van Completa op de markt kwam zat het in glazen potjes met een strak, modern bedrukt etiket. Alles straalde ‘Nieuw! Nieuw!’ uit. Nog geen twee jaar later, toen Nederland al helemaal gewend was om sojapoeder in de koffie te doen, zat dezelfde Completa in potjes met een ‘gezellig’ etiket. Krullerige letters, boerenbont kopjes, wimpels. Alles straalde uit: ‘Uit grootmoeders tijd.’ Binnen twee jaar veranderde Completa het merk van innovatief naar klassiek en vertrouwd.

In een serie blogs behandel ik telkens een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.

Volgende week: Focus in je zoektocht

  • Comments(0)//blog.hetlampjelinksonder.nl/#post105

Eenvoudig innoveren (11): Functieprofiel van een innovator

Innovatie algemeenPosted by Wichert van Engelen 17 Feb, 2010 15:37:16

Innovatoren zijn buitenbeentjes. En daarbovenop zijn het ook nog duizendpoten. Het functieprofiel van een verkoper is vergeleken dat van een innovator eenvoudig: verkoopgericht, sociaal vaardig, gewiekst en vasthoudend.

Maar neem nu eens de vier gebieden waarop je een potentiële innovator zou moeten beoordelen:

- Proces- of klantgericht
- Kennis en ervaring of experimenterend
- Netwerker of non-conformist
- Compliance of breaking the rules

Proces- of klantgericht
In een vorige blog ‘Zelf, kopen of volgen’, gaf ik het belang aan van het implementeren van een goed idee. Zonder de opschaling van een dienst, zonder het integreren in de bestaande processen, blijft een innovatie hangen in het proefstadium, en wordt er geen geld mee verdiend. Voor een innovator is dan van wezenlijk belang dat hij kennis heeft van de bestaande processen binnen het bedrijf. Als hij/zij dat niet heeft, dreigt het gevaar dat hij een ‘roepende in de woestijn’ wordt en dat alle innovaties als ‘not-invented-here’ een stille dood zullen sterven.
Anderzijds moet een innovator als geen ander de noden, wensen en problemen van de huidige en potentiële klanten kennen. Niet alleen in marketingtechnische zin (wat zullen de klanten kopen), maar vooral ook: welke diensten en producten kunnen we ontwikkelen die bij consumenten zullen aanslaan..

Kennis en ervaring of experimenterend
Heb je ingenieurs nodig die elk probleem praktisch kunnen oplossen en weet hebben van de wetmatigheden die bij het maken van producten gelden? Of heb je informatici nodig, die elke dienst gelijk kunnen vertalen in een geautomatiseerde oplossing? Of heb je mensen uit het veld nodig, die goed zicht hebben op wat de klanten van je bedrijf en van je diensten vinden?
Klinkt redelijk.
Maar voor een innovator klinkt ook redelijk dat het iemand is die telkens opnieuw roept: ‘dat zal allemaal wel, maar ik wil het geheel anders doen.’ Dan helpt het als je daarvoor iemand hebt die niet eens weet hoe het nu gaat, maar met een onbevangen blik de problemen aanpakt.

Netwerker of non-conformist
Innoveren is mensenwerk. Geen enkele innovatie wordt geimplementeerd als niet alle betrokkenen gepassioneerd raken. Niet alleen de managers, maar ook de betrokken medewerkers, de verkopers, die klantenservice, noem maar op. Deels kun je als innovator die pasie oproepen door de gebruikelijke communicatiemiddelen: veel presentaties, personeelsbladen, intranet en dergelijke. Maar voor een groot deel zal dat via het informele circuit, het netwerk, gaan.
En als er iets is waarbij aanpassing aan de bestaande normen en waarden een absolute voorwaard is, dan is het wel bij het netwerken. Het gaat om het vinden van aansluiting met anderen, en dat gaat eigenlijk alleen goed als de normen en waarden, het gedrag overeenstemmen. Als de sociale orde wordt gehandhaafd.
Maar voor een innovator klinkt ook redelijk dat hij zich juist niets gelegen moet laten aan de bestaande orde. Dat sociaal wenselijk gedrag voor hem niet belangrijk is. Dat hij nu juist telkens al het bestaande – tot vervelends toe – ter discussie moet stellen.

Compliance of breaking the rules
Zeker in de financiële dienstverlening is compliance een groot goed: hou je aan de regels, wees integer. En nu is integriteit een eigenschap die voor iedereen van belang is, het houden-aan-de-regels is langzamerhand zelfs voor de meest welwillende medewerker in de financiële wereld onmogelijk geworden. Er zijn zoveel wetten, besluiten, regels en procedures, dat niemand meer een overzicht heeft. Elke grotere financiële instelling heeft ondertussen aparte compliance-afdelingen in het leven geroepen om te zorgen dat iedereen zich aan de regels houdt (of liever gezegd: dat de bank ingedekt is als er problemen ontstaan).
Maar de mate van vrijheid is dermate klein geworden, dat elke vernieuwing, elke innovatie onmogelijk is geworden. Na de huidige kredietcrisis is dat helemaal terecht zolang het fancy financiële rookgordijn-constructies betreft waarmee via call-, put-, achtergestelde deriveraten via minstens 5 werkmaatschappijen in evenzoveel brievenbuslanden, vooral de fiscus achtergesteld wordt. Maar hoe staat het met de innovaties van het betalingsverkeer op het internet? Hoe staat het met het opbouwen van een eenvoudige en goedkope betaalfaciliteit in minder rijke landen?
Voor een innovator geldt dat hij eigenlijk nooit moet letten op de regels. Maar dat betekent wel dat er heel veel innovaties in een laat stadium door een compliance of juridische afdeling zullen worden afgekeurd.

Eigenlijk bestaat het functieprofiel van een innovator uit heel veel wol en minstens vijf poten. Een compact team dat zeer nauw samenwerkt en daarbij gebruik maakt van elkaars competenties lijkt daarom de meest aangewezen weg.


In een serie blogs behandel ik wekelijks een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.

Volgende week: Merck hoe sterck

  • Comments(0)//blog.hetlampjelinksonder.nl/#post104

Eenvoudig innoveren (10): Zelf, volgen of kopen?

Innovatie algemeenPosted by Wichert van Engelen 16 Jan, 2010 11:55:10
Er zijn weinig bedrijven die niet op zoek zijn naar manieren om hun klanten nieuwe diensten aan te bieden. Bij voorkeur diensten die andere organisaties nog niet bieden en waar klanten bereid zijn voor te betalen. In een land als Nederland waar dienstverlening zo’n groot deel van de economie uitmaakt, is het ook van de overheid een wens om meer nieuwe diensten te genereren.
Maar leidt deze wens tot meer innovatie?



De meeste organisaties roepen om het hardst dat ze heel innovatief bezig zijn, maar ondertussen is hun strategie die van ‘fast follower’. In hun optiek is het helemaal niet nodig om als eerste met een nieuwe dienst te komen. De kosten van het ontwikkelen van een nieuwe dienst zijn erg hoog, en de kans van slagen is erg laag. Laat eerst iemand anders maar de kastanjes uit het vuur halen, dan kun je altijd nog snel als tweede op de markt komen. Voorbeelden genoeg. Van Appel die de MP3-speler niet heeft uitgevonden en iTunes heeft gekopieerd van Napster tot Google die de zoveelste zoekmachine na AltaVista op de markt was. Van Bol die gewoon Amerikaanse bedrijven nabootste tot Excell dat een licht verbeterde versie van VisiCalc en Lotus 1,2,3 is.

Veel grote bedrijven hebben de ideeën om te innoveren al lang klaar liggen, maar wachten gewoon nog even af. En daar zijn best argumenten voor te vinden:
Met de huidige klanten en de huidige diensten wordt nog voldoende geld verdiend.
De baten van nieuwe diensten vallen (vooral in de startperiode) volledig in het niet bij de huidige baten. Om bij een groot bedrijf een deuk in het pakje boter van de balans te maken, moet het succes van de innovatie werkelijk gigantisch zijn.
Een markt of een dienst die nog niet bestaat, kan niet geanalyseerd worden. Een businesscase is niet te maken. Inschattingen en voorspellingen zijn waard wat de gek er voor geeft. En dat is niet populair bij grote bedrijven en/of hun aandeelhouders.
Voor echt grote radical innovaties moet de organisatie nieuwe kennis en kunde ontwikkelen. Naarmate de organisatie groter is, is dit moeilijker.
Nieuwe diensten kannibaliseren op bestaande diensten. Een deel van de winst is daarmee schijnwinst.
Een groot bedrijf dat continue aan het verbeteren van zijn diensten doet, moet uitkijken dat een radicale verandering niet iets te veel van het goed is voor de bestaande klanten: hebben die wel behoefte aan iets echts nieuws?

Kortom: is het wel verstandig voor een grotere organisatie om zelf (radicaal) te innoveren. Is het niet beter om een volger te zijn. Of rond te kijken naar geschikte start-ups en die vervolgens op te kopen?

Het nadeel van niet vanaf het eerste moment betrokken te zijn bij radicale innovaties is dat het grootste probleem van innoveren bij de implementatie ligt. Opschalen van een proef of pilot, zodanig dat de volledige klantengroep er gebruik van kan maken is lastig. Bestaande (fabrieks-)processen moeten worden aangepast, waardoor de dagelijkse gang van zaken gevaar loopt, of wellicht langzamer en duurder wordt. Daarbij komt dat de mensen die verantwoordelijk zijn voor de huidige processen, als taak hebben om deze processen zo efficient mogelijk uit te voeren. Het opnemen van nieuwe diensten in het bestaande proces, helpt niet om hun targets te halen.
Maar een nieuwe dienst apart zetten van het grote bedrijf werkt meestal ook niet. Ergens komt het punt dat het nieuwe proces gebruik moet gaan maken van het grote (moeder)bedrijf. Al was het alleen bij het maken van reclame. En dan komen alsnog de integratieproblemen om de hoek kijken.
Daarnaast geldt dat het niet goed is als al het innovatieve vermogen van een organisatie apart wordt gezet. Daarmee wordt de vernieuwingsdrang uit de moederorganisatie gehaald, waardoor het evolutionair verbeteren zal ondersneeuwen.

Een strategie waarbij een organisatie zelf op zoek gaat naar radicale innovatie en daarbij zo nu en dan – als extra impuls – een startend bedrijf overneemt, en waarbij de innovatieprocessen ingebouwd worden in de totale bedrijfsvoering lijkt op de langere termijn het meest succesvol.


In een serie blogs behandel ik telkens een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.

Volgende keer: Functieprofiel van een innovator


  • Comments(0)//blog.hetlampjelinksonder.nl/#post103

Eenvoudig innoveren (9) - Uitvinden of innoveren?

Innovatie algemeenPosted by Wichert van Engelen 27 Nov, 2009 15:24:45
Eenvoudig innoveren is een serie weblogs over diverse aspecten van het innovatieproces. In deze serie verschenen eerder: Capita Selecta, 5 redenen om te innoveren, wachten op de klapper, 10 innovatie-uitdagingen, vers geld en doe eens normaal.

Naar aanleiding van een van de vorige afleveringen – Wachten op de klapper – kreeg ik als commentaar dat klantgerichtheid leidt tot incrementele, evoluerende innovatie. Geen grote klappers, geen baanbrekende innovaties, maar juist kleine stapjes.
“ Het grote probleem het creëren van doorbraak-innovaties is dat het om iets radicaal en nieuw gaat en dat de klant helemaal niet op de hoogte is dat hij/zij deze innovatie nodig heeft.” “Wil je echte radicale, baanbrekende innovaties creëren dan moet je je juist niet laten leiden door de klant.“(Joost Dieben)



Dit brengt mij tot een wijdverbreide vermenging van ‘uitvinden’ en ‘innoveren’.
Uitvinden is het bedenken van nieuwe technieken, soms nieuwe processen.
Innoveren is het implementeren van nieuwe of bestaande technieken of processen, zodanig dat er nieuwe functies voor een consument ontstaan.
Lang niet altijd leidt tot een uitvinding tot een innovatie. In de meeste gevallen blijft een uitvinding alleen bestaan in het hoofd van de uitvinder. Hij/zij vindt geen tijd/geld om de uitvinding tot een werkend prototype of pilot te maken. Maar ook uitvindingen die het tot proefsituatie brengen, en zelfs uitvindingen die op de markt verschijnen, zijn niet altijd inovaties. Of zijn innovaties die weer heel snel verdwijnen.
De mogelijkheid om muziek in een uiterst compacte vorm op te slaan (MP3) bestond al een flinke tijd, toen iemand bedacht dat de consument de draagbaarheid van de walkman wel zou willen combineren met de volledigheid en uitwisselbaarheid van de computer. De eerste MP3-spelers werden op de markt gebracht. Maar zelfs dat zorgde nog niet echt voor een definitieve doorbraak. Daarvoor was nodig dat Apple de MP3-muziekjes op een internet-winkel in de verkoop ging doen, zodat de uitwisselbaarheid optimaal werd. Apple had beter dan alle anderen ‘geluisterd’ naar de wensen en problemen van de klanten.
Een ander voorbeeld uit de maak-industrie: de CD. Toen iedereen nog met cassettes bezig was, waren er weinig consumenten die dachten: ‘oh, had ik maar CD’s’. Toch bestond de laserdisc van Philips al een tijdje, was zelfs op de markt, maar verkocht bijna niet. Pas toen iemand tot de ontdekking kwam dat uitwisselbaarheid, compactheid en robuustheid zaken waren die de klanten waardeerden, en de laserdisc opnieuw werd uitgebracht in een compact formaat (de CompactDisc), werd de uitvinding opeens een innovatie.

En het verschil tussen uitvinding en innovatie is nog pregnanter als we kijken naar de dienstverlening. Per definitie hebben processen die leiden tot diensten voor consumenten als belangrijkste onderdeel: de consumenten. Diensten zijn immers vluchtige zaken die pas bestaan als de klant ze afneemt.
Weliswaar is het lastig om aan een klant te vragen welke diensten hij/zij in de toekomst wenst (daarvoor kent een klant de mogelijkheden niet genoeg, en kan hij zich onvoldoende voorstellen hoe e.e.a. er uit kan komen te zien), maar een klant kan zeer goed aangeven welke problemen hij heeft. Tijdsgebrek, onbekendheid, vragen, onzekerheid: allemaal zaken waarvoor radicaal vernieuwende diensten mogelijk zijn.
En ook voor deze ‘uitvindingen’, ideeën over nieuwe diensten voor consumenten, geldt dat er meer dan genoeg nieuwe ideeën zijn. Het wemelt in Nederland van de uitvinders. Het wemelt van de goede ideeën. De kunst is om enkele van die ideeën op te pakken en daadwerkelijk tot innovatie te brengen. Een goed idee implementeren en door de klant laten gebruiken.

In een serie blogs behandel ik telkens een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.

Volgende week: Zelf, volgen of kopen?


  • Comments(0)//blog.hetlampjelinksonder.nl/#post102

Eenvoudig innoveren (8): Doe eens een keer normaal!

Innovatie algemeenPosted by Wichert van Engelen 26 Nov, 2009 15:24:17
Eenvoudig innoveren is een serie weblogs over diverse aspecten van het innovatieproces. In deze serie verschenen eerder: Capita Selecta, 5 redenen om te innoveren, wachten op de klapper, 10 innovatie-uitdagingen en vers geld.



Loop ik gisteren de fietsenstalling binnen, staat een van de medewerkers, een volwassen vrouw, te staren naar een zwart fietsonderdeel, maatje knikker, dat vlak voor haar voeten ligt, in het midden van een grote cirkel met een ‘H’ in het midden, die een gang van de fietsenstalling aanduidt. (Tjee, wat zou het handig zijn als ik kon tekenen – zou een lange en niet zo uitnodigende openingszin hebben bespaard.)
Terwijl ik mijn stallingskaartje in ontvangst neem, vraag ik haar of ze aan het knikkeren is. Haast verontwaardigd zegt ze: “Nee, ik ben toch geen kind meer?” En ze wenst me nog een prettige dag veder (de standaard-slotzin in deze fietsenstalling).

Deze reactie geeft fraai aan waarom het bevorderen van innovatie in het Nederlandse bedrijfsleven nog steeds niet erg wil vlotten: Innoveren is leuk, daar wordt je vrolijk en goed gehumeurd van.
Maar zaken doen, en zeker werken in een grote organisatie is bloedserieus werk. Een grapje af en toe bij de koffiemachine mag wel, en tijdens een vergadering kan er – ter ontspanning – nog wel eens een olijke opmerking worden gemaakt. Maar zodra we het over het werk hebben, trekt iedereen weer een serieuze blik. Om carriere te maken moet je verantwoordelijkheid tonen, peinzend kijken, hard werken en vooral alle problemen benoemen.
Een beetje onbezonnen, bevlogen, ongebruikelijk gedrag wordt nog net geaccepteerd van iedereen die jonger is dan dertig jaar (de zogenaamde ‘jonge honden’), maar daarna is het mantelpakjes, dassen en heel veel zakelijke memo’s en notulen.

En om te innoveren, om echt nieuwe dingen te bedenken en te implementeren, zul je de moed moeten hebben om eens buiten de gebaande paden te treden, op een andere manier tegen een probleem aan te kijken, in oplossingen te denken en in mogelijkheden.

- We doen hier wel normaal
- Het gaat goed zo ie gaat
- Los het probleem nu maar gewoon op
- Heb je al een planning en stappenplan?
- Elke stap moet logisch volgen op de voorgaande
- Zo pakken we onze problemen altijd aan (en met succes)

Of (vroeger):
- Doe eens niet zo raar. Gedraag je als een volwassene.
- Wat ga je doen? Maar dat doet niemand!
- Nee, zo doen we dat hier niet.

Voor elke grote organisatie herkenbaar.
Maar zo vinden we natuurlijk nooit baanbrekende nieuwe innovaties. Zo komen we nooit tot nieuwe diensten waar de klanten wat aan hebben.

Schrijf de volgende vijf tips op geeltjes, op posters of direct op het behang zodat je ze ziet vanuit je bureaustoel. Dan weet je de hele tijd in welke valkuil je dreigt te stappen.

Er is maar één juist antwoord

Er is een logische oplossing

Volgens de regels!

Niet gek doen!

Het moet wel praktisch zijn
.

Om te innoveren zullen meer mensen zich als jonge hond – en liever nog als kind – moeten blijven gedragen.

In een serie blogs behandel ik telkens een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.

Volgende week: Uitvinden of innoveren




  • Comments(0)//blog.hetlampjelinksonder.nl/#post101

Eenvoudig innoveren (7) – Vers geld

Innovatie algemeenPosted by Wichert van Engelen 12 Nov, 2009 12:41:12
Eenvoudig innoveren is een serie weblogs over diverse aspecten van het innovatieproces. In deze serie verschenen eerder: Capita Selecta, 5 redenen om te innoveren, wachten op de klapper en 10 innovatie-uitdagingen.

Grote organisatie hebben veel klanten. Om geld te (blijven) verdienen, danwel om veel klanten te blijven behouden, moeten ze in eerste instantie vooral letten op het goed aanbieden van de bestaande diensten aan hun bestaande klanten. Deze top-prioriteit nummer een kun je noemen: “Hetzelfde Geld”. Meer Van Hetzelfde Geld wordt verdiend door meer te verkopen van de bestaande diensten, of door incrementele verbeteringen daarin aan te brengen. Dit is vooral het werkterrein van de marketeers en verkopers, en van iedereen die werkt binnen de bestaande processen om de bestaande diensten aan te kunnen bieden. Voorbeelden zijn de zoveelste hypotheek- of spaarvorm, e-mail verkeer als extra naast het insturen van een brief en wijzigingen van de openingstijden.
Er is geen sprake van een radicaal nieuw aanbod voor de klant.

Interne verbeterslagen, zoals proces- en technische innovatie zijn vaak niet gericht op verbetering voor de klanten, maar op meer efficiency en/of kostenbeheersing. Dit het ook wel: “Minder Geld”. IT- en HR-afdelingen zijn hierin heer en meester. Dergelijke inspanningen zijn absoluut noodzakelijk voor het voortbestaan van de organisatie, maar ternauwernood innovatief omdat het geen vernieuwende, toegevoegde waarde voor de klant oplevert.

Meer Van Hetzelfde Geld en Minder Geld komen voort uit evolutionaire verbeteringen binnen een organisatie en behoren niet tot het werkterrein van innovatoren die op zoek zijn naar break-through innovaties.
Jack Welsh van General Electric zei het al: “No company ever grew to greatness by cutting costs”

Radicale, break-through innovatie moet leiden tot Vers Geld. Vers Geld is geld dat de klant gaat uitgeven aan producten of diensten die tot nu toe door de organisatie niet werden geleverd. Het is deze zoektocht naar break-through innovatie, deze zoektocht naar Vers Geld die het bestaansrecht van een aparte innovatieafdeling rechtvaardigt. Zodra een innovatieafdeling zich bezig gaat houden met incrementele innovatie, stapsgewijze verbeteringen, begeeft zij zich op terreinen waar anderen veel beter in zijn, en verliest zij daarmee haar eigen bestaansrecht.


In een serie blogs behandel ik wekelijks een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.

Volgende week: Doe eens een keer normaal!



  • Comments(0)//blog.hetlampjelinksonder.nl/#post100

Eenvoudig innoveren (6) – 10 innovatie-uitdagingen, deel 3

Innovatie algemeenPosted by Wichert van Engelen 04 Nov, 2009 12:12:38
Eenvoudig innoveren is een serie weblogs over diverse aspecten van het innovatieproces. In deze serie verschenen eerder: Capita Selecta, 5 redenen om te innoveren, wachten op de klapper en deel 1 en 2 van 10 innovatie-uitdagingen.

Er zijn vele uitdagingen die een innovator te wachten staan. Mijn persoonlijke ‘top-10’:
1. Efficiency bewaren en toch innovatie promoten
2. Resultaten blijven behalen
3. Nieuwe markten en nieuwe kansen, en toch een stabiel bedrijf blijven
4. Creativiteit omzetten in geld
5. Geduld
6. Urgentie
7. De Senseo-echo
8. Not invented here
9. Wantrouwen bij open innovatie
10. Big is beautiful


De Senseo-echo
Dat was pas een innovatie: twee geheel verschillende bedrijven slaan de handen ineen en komen tot een zeer succesvol product. Dat wil iedereen wel. In zeer veel verschillende organisaties kregen de R&D afdelingen, of de innovatoren te horen: zoek samenwerking met een externe partij en kom tot een grensoverschrijdende dienst.
Het lijkt een gouden ei. Niet alleen zijn geheel nieuwe combinaties mogelijk en wordt het werk verdeeld, maar ook uitdaging 3 – de combinatie van vernieuwing en stabiliteit – kan voor een deel ondervangen worden. Een bank blijft bij zijn eigen financiële dienstverlening, het externe bedrijf blijft bij zijn dienstverlening, maar de combinatie komt met iets geheel nieuws.
Even afgezien van de noodzaak tot vertrouwen (zie punt 9 hieronder) en het wat kinderlijke vertrouwen dat een innovatie op afroep mogelijk is, zit er nog een addertje onder het gras: met wie ga je samenwerken? Gaan de banken samenwerken met DE, zodat er bij elke geldopname uit een geldautomaat, er een gratis kopje koffie uit de ernaast staande koffiemachine komt? Of met een biermerk, zodat bij elk getapt biertje met je beertender, er een kleine ‘afkoopsom’ naar je eigen, maar aparte, spaarrekening gaat om later een ontwenningskuur te kunnen betalen? Of met een reisorganisatie zodat er op basis van je uitgaven met je bankpas en/of creditcard, je specifiek voor jou toegesneden vakantievoorstellen ontvangt?
Gaat de belastingdienst samenwerken met de HEMA of met de Bijenkorf?
Gaat Eneco samenwerken met Gazelle, met Volkswagen of met Staatsbosbeheer?
Kortom: de Senseo is natuurlijk een ontzettend goede vernieuwing geweest, maar het is daarmee niet eenvoudig kopieerbaar. De truc van een innovatie van verschillende bedrijven, zit nu net in het vinden van de juiste combinatie. Zodat er echte meerwaarde voor de klanten wordt gegenereerd.

Not invented here
Niemand zegt het ooit hardop, iedereen werkt loyaal mee, maar toch heeft een idee dat door een ander is bedacht het een stuk moeilijker dan een zelfbedacht idee. En dat telt niet alleen voor ideeën afkomstig van een andere organisatie, maar ook voor ideeën die van de eigen R&D- of innovatieafdeling komen. En het is belangrijk dat alle betrokkenen binnen een organisatie een nieuw idee omarmen, want anders komt er van de implementatie helemaal niets terecht. Not-invented- here betekent meestal: leggen we ergens in een la, kijken we nog wel eens een keertje naar.
Voor elke innovator binnen een organisatie betekent dit continu het uitdragen van twee verschillende boodschappen:
- De lijnorganisatie die op dit moment de processen beheert, heeft een geweldig nieuw idee bedacht
- De innovatieafdeling heeft een geweldig nieuw idee (van de lijnorganisatie) mogelijk gemaakt

Komt de nadruk teveel op de eerste boodschap, dan zal al snel de melding komen dat een aparte innovatieafdeling zonde van het geld is. Komt de nadruk teveel op de tweede boodschap, dan zal de lijnorganisatie de hakken in het zand zetten en treedt het not-invented-here-syndroom in werking.

Wantrouwen
Ik las het niet zo lang geleden op een innovatieforum, de vraag van een innovator in een groot bedrijf: `hoe kan ik de juiste juridische contracten opstellen, zodat tijdens het open innovatieproces de andere partij er niet met onze goede ideeën vandoor gaat?` You can not!
Open innovatie, noodzakelijk om tot een nieuwe Senseo te komen, het samenwerken tussen verschillende partijen vereist een stevige mate van onderling vertrouwen. Als je bang bent dat een andere partij er met jouw ideeën vandoor gaat, moet je er niet eens aan beginnen.
Maar (ik ben een rasoptimist) een ander bedrijf zal er niet zo snel met je ideeën vandoor gaan. Ideeën zelf zijn niet zo heel vreselijk veel waard. Innovaties wel, maar die vereisen dat je een goed idee in productie hebt genomen, en ook daadwerkelijk aan je klanten aanbiedt. En daar kan de kracht van een combinatie van organisaties blijken: elk draagt een onderdeel van de totale nieuwe dienst aan. Elk doet binnen die nieuwe dienst waarin de betreffende organisatie goed is. Alleen op die manier kan de nieuwe dienst nog efficiënt worden aangeboden. Het stelen van het idee sec is daarom voor de andere partij binnen het samenwerkingsverband daarom weinig zinvol.
Daar staat tegenover dat het voor de meeste innovatoren al knap lastig is om het innovatieproces binnen de eigen organisatie redelijk op poten te krijgen, en daarbij voldoende ondersteuning van het topmanagement te organiseren. Samenwerken met een ander bedrijf heeft wel het voordeel dat er meer mensen meedenken en meehelpen, maar ook het nadeel dat van verschillende organisaties het topmanagement moet worden overtuigd zijn en blijven van nut en noodzaak. Voor de meeste innovatoren is dit vooral extra sores.

Big is beautiful
Stel je bent innovator binnen een wat grotere organisatie. Als je dan een korte blik op de balans werpt, zinkt de moed je al snel in de schoenen. Je bent verantwoordelijk voor break-through innovaties, en daarmee voor toekomstige geldstromen. Maar bij grotere organisaties zijn de huidige geldstromen zo groot, dat een innovatie een enorm potentieel moet hebben om zoden aan de dijk van de toekomstige geldstromen te hebben.
Innovaties beginnen klein. Natuurlijk kun je wel iets zeggen over de potentie van een innovatie door middel van het bekijken van trends, door scenario´s op te stellen of door een en ander flink door te rekenen, maar het blijft toch vooral koffiedik kijken.
Verdeel je innovatie(resultaten) daarom in stukken. Schets het eindscenario, maar bouw beslismomenten na een (half) jaar in. Daarmee kunt je op redelijke termijn laten zien dat het de goede kant op gaat met de innovatie, zonder gelijk de dollartekens in de ogen van het topmanagement te veroorzaken.

Kannibalisme
Voor een bank als de RABO, is elke nieuwe spaarvorm eigenlijk een ramp. Van het nieuw ingelegde geld, komt 60-80% van andere spaarrekeningen bij de Rabobank zelf. Want dat is het ongeveer marktaandeel van de RABO in spaarland. Flink kannibalisme op het eigen geld.
Een lot dat veel break-through innovaties kan treffen: het wordt een succes, maar eigenlijk gaat het alleen om verschuiven van geldstromen, niet om nieuwe. Moet je het daarom maar laten? Neen, want enerzijds is het beter om in je eigen vlees te snijden, dan een ander dat te laten doen, en anderzijds zorgt niet-vernieuwen al snel voor een truttig, grijs en duf imago. En op dat moment nemen andere bedrijven je klanten eenvoudig over.


In een serie blogs behandel ik wekelijks een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.
Volgende week: Vers geld


  • Comments(0)//blog.hetlampjelinksonder.nl/#post99
« PreviousNext »