Inspireren, Motiveren, Innoveren

Inspireren, Motiveren, Innoveren

Observaties over innovatie(s)

Mijn visie op innovatie in losse stukken. Geef ook uw visie: reacties op de blogteksten zijn welkom!

Meer info: www.hetlampjelinksonder.nl

Eenvoudig innoveren (6) – 10 innovatie-uitdagingen, deel 3

Innovatie algemeenPosted by Wichert van Engelen 04 Nov, 2009 12:12:38
Eenvoudig innoveren is een serie weblogs over diverse aspecten van het innovatieproces. In deze serie verschenen eerder: Capita Selecta, 5 redenen om te innoveren, wachten op de klapper en deel 1 en 2 van 10 innovatie-uitdagingen.

Er zijn vele uitdagingen die een innovator te wachten staan. Mijn persoonlijke ‘top-10’:
1. Efficiency bewaren en toch innovatie promoten
2. Resultaten blijven behalen
3. Nieuwe markten en nieuwe kansen, en toch een stabiel bedrijf blijven
4. Creativiteit omzetten in geld
5. Geduld
6. Urgentie
7. De Senseo-echo
8. Not invented here
9. Wantrouwen bij open innovatie
10. Big is beautiful


De Senseo-echo
Dat was pas een innovatie: twee geheel verschillende bedrijven slaan de handen ineen en komen tot een zeer succesvol product. Dat wil iedereen wel. In zeer veel verschillende organisaties kregen de R&D afdelingen, of de innovatoren te horen: zoek samenwerking met een externe partij en kom tot een grensoverschrijdende dienst.
Het lijkt een gouden ei. Niet alleen zijn geheel nieuwe combinaties mogelijk en wordt het werk verdeeld, maar ook uitdaging 3 – de combinatie van vernieuwing en stabiliteit – kan voor een deel ondervangen worden. Een bank blijft bij zijn eigen financiële dienstverlening, het externe bedrijf blijft bij zijn dienstverlening, maar de combinatie komt met iets geheel nieuws.
Even afgezien van de noodzaak tot vertrouwen (zie punt 9 hieronder) en het wat kinderlijke vertrouwen dat een innovatie op afroep mogelijk is, zit er nog een addertje onder het gras: met wie ga je samenwerken? Gaan de banken samenwerken met DE, zodat er bij elke geldopname uit een geldautomaat, er een gratis kopje koffie uit de ernaast staande koffiemachine komt? Of met een biermerk, zodat bij elk getapt biertje met je beertender, er een kleine ‘afkoopsom’ naar je eigen, maar aparte, spaarrekening gaat om later een ontwenningskuur te kunnen betalen? Of met een reisorganisatie zodat er op basis van je uitgaven met je bankpas en/of creditcard, je specifiek voor jou toegesneden vakantievoorstellen ontvangt?
Gaat de belastingdienst samenwerken met de HEMA of met de Bijenkorf?
Gaat Eneco samenwerken met Gazelle, met Volkswagen of met Staatsbosbeheer?
Kortom: de Senseo is natuurlijk een ontzettend goede vernieuwing geweest, maar het is daarmee niet eenvoudig kopieerbaar. De truc van een innovatie van verschillende bedrijven, zit nu net in het vinden van de juiste combinatie. Zodat er echte meerwaarde voor de klanten wordt gegenereerd.

Not invented here
Niemand zegt het ooit hardop, iedereen werkt loyaal mee, maar toch heeft een idee dat door een ander is bedacht het een stuk moeilijker dan een zelfbedacht idee. En dat telt niet alleen voor ideeën afkomstig van een andere organisatie, maar ook voor ideeën die van de eigen R&D- of innovatieafdeling komen. En het is belangrijk dat alle betrokkenen binnen een organisatie een nieuw idee omarmen, want anders komt er van de implementatie helemaal niets terecht. Not-invented- here betekent meestal: leggen we ergens in een la, kijken we nog wel eens een keertje naar.
Voor elke innovator binnen een organisatie betekent dit continu het uitdragen van twee verschillende boodschappen:
- De lijnorganisatie die op dit moment de processen beheert, heeft een geweldig nieuw idee bedacht
- De innovatieafdeling heeft een geweldig nieuw idee (van de lijnorganisatie) mogelijk gemaakt

Komt de nadruk teveel op de eerste boodschap, dan zal al snel de melding komen dat een aparte innovatieafdeling zonde van het geld is. Komt de nadruk teveel op de tweede boodschap, dan zal de lijnorganisatie de hakken in het zand zetten en treedt het not-invented-here-syndroom in werking.

Wantrouwen
Ik las het niet zo lang geleden op een innovatieforum, de vraag van een innovator in een groot bedrijf: `hoe kan ik de juiste juridische contracten opstellen, zodat tijdens het open innovatieproces de andere partij er niet met onze goede ideeën vandoor gaat?` You can not!
Open innovatie, noodzakelijk om tot een nieuwe Senseo te komen, het samenwerken tussen verschillende partijen vereist een stevige mate van onderling vertrouwen. Als je bang bent dat een andere partij er met jouw ideeën vandoor gaat, moet je er niet eens aan beginnen.
Maar (ik ben een rasoptimist) een ander bedrijf zal er niet zo snel met je ideeën vandoor gaan. Ideeën zelf zijn niet zo heel vreselijk veel waard. Innovaties wel, maar die vereisen dat je een goed idee in productie hebt genomen, en ook daadwerkelijk aan je klanten aanbiedt. En daar kan de kracht van een combinatie van organisaties blijken: elk draagt een onderdeel van de totale nieuwe dienst aan. Elk doet binnen die nieuwe dienst waarin de betreffende organisatie goed is. Alleen op die manier kan de nieuwe dienst nog efficiënt worden aangeboden. Het stelen van het idee sec is daarom voor de andere partij binnen het samenwerkingsverband daarom weinig zinvol.
Daar staat tegenover dat het voor de meeste innovatoren al knap lastig is om het innovatieproces binnen de eigen organisatie redelijk op poten te krijgen, en daarbij voldoende ondersteuning van het topmanagement te organiseren. Samenwerken met een ander bedrijf heeft wel het voordeel dat er meer mensen meedenken en meehelpen, maar ook het nadeel dat van verschillende organisaties het topmanagement moet worden overtuigd zijn en blijven van nut en noodzaak. Voor de meeste innovatoren is dit vooral extra sores.

Big is beautiful
Stel je bent innovator binnen een wat grotere organisatie. Als je dan een korte blik op de balans werpt, zinkt de moed je al snel in de schoenen. Je bent verantwoordelijk voor break-through innovaties, en daarmee voor toekomstige geldstromen. Maar bij grotere organisaties zijn de huidige geldstromen zo groot, dat een innovatie een enorm potentieel moet hebben om zoden aan de dijk van de toekomstige geldstromen te hebben.
Innovaties beginnen klein. Natuurlijk kun je wel iets zeggen over de potentie van een innovatie door middel van het bekijken van trends, door scenario´s op te stellen of door een en ander flink door te rekenen, maar het blijft toch vooral koffiedik kijken.
Verdeel je innovatie(resultaten) daarom in stukken. Schets het eindscenario, maar bouw beslismomenten na een (half) jaar in. Daarmee kunt je op redelijke termijn laten zien dat het de goede kant op gaat met de innovatie, zonder gelijk de dollartekens in de ogen van het topmanagement te veroorzaken.

Kannibalisme
Voor een bank als de RABO, is elke nieuwe spaarvorm eigenlijk een ramp. Van het nieuw ingelegde geld, komt 60-80% van andere spaarrekeningen bij de Rabobank zelf. Want dat is het ongeveer marktaandeel van de RABO in spaarland. Flink kannibalisme op het eigen geld.
Een lot dat veel break-through innovaties kan treffen: het wordt een succes, maar eigenlijk gaat het alleen om verschuiven van geldstromen, niet om nieuwe. Moet je het daarom maar laten? Neen, want enerzijds is het beter om in je eigen vlees te snijden, dan een ander dat te laten doen, en anderzijds zorgt niet-vernieuwen al snel voor een truttig, grijs en duf imago. En op dat moment nemen andere bedrijven je klanten eenvoudig over.


In een serie blogs behandel ik wekelijks een onderdeel uit het innovatieproces. Eerder beschouwend dan actueel, meer over het proces dan over de innovatie-inhoud. De onderwerpen staan min of meer los van elkaar. Het zijn capita selecta. Ziet u graag een specifiek onderwerp behandeld: aarzel niet om te reageren of een vraag te stellen.
Volgende week: Vers geld


  • Comments(0)//blog.hetlampjelinksonder.nl/#post99